Co ma wspólnego marchewka z rozwojem mowy? Zapraszamy do artykułu z cyklu Okiem Specjalistów autorstwa p. Joanny Farjaszewskiej!

Chuchaj, dmuchaj, parskaj, cmokaj… i gryź! Co ma wspólnego marchewka z rozwojem mowy?

Rozwój mowy dziecka nie zależy wyłącznie od liczby poznanych słów czy częstotliwości rozmów z dorosłymi. Bardzo ważna jest również sprawność narządów artykulacyjnych – języka, warg, policzków i żuchwy – które wspólnie tworzą aparat mowy. To one umożliwiają prawidłowe wymawianie głosek, a ich rozwój jest ściśle powiązany z codziennymi aktywnościami dziecka.

Jednym z podstawowych elementów wspierających rozwój mowy jest prawidłowe oddychanie. Proste ćwiczenia oddechowe, takie jak dmuchanie baniek mydlanych, zdmuchiwanie świeczki czy wprawianie w ruch lekkich przedmiotów, pomagają dziecku wydłużać fazę wydechu i lepiej kontrolować oddech podczas mówienia. Ponieważ wypowiedź powstaje właśnie na wydechu, umiejętność ta sprzyja płynności i wyrazistości mowy.

Równie ważna jest sprawność mięśni warg i języka. Ćwiczenia polegające na parskaniu, cmokaniu, wysuwaniu języka czy wykonywaniu nim różnych ruchów wzmacniają mięśnie odpowiedzialne za artykulację. Takie krótkie, regularne aktywności pomagają przygotować narządy mowy do prawidłowej realizacji głosek.

Istotną rolę w rozwoju aparatu mowy odgrywa także sposób jedzenia. Gryzienie i żucie twardszych pokarmów wzmacnia mięśnie policzków i języka oraz sprzyja prawidłowemu kształtowaniu zgryzu. W codziennej diecie dziecka warto więc uwzględniać produkty wymagające intensywnego gryzienia, takie jak surowa marchewka, kalarepa, ogórek, seler naciowy czy jabłko. Tego typu pokarmy stanowią naturalny trening dla mięśni. 

Współcześnie dzieci coraz częściej spożywają pokarmy miękkie, rozdrobnione lub przetworzone, które nie wymagają większego wysiłku podczas jedzenia. Ograniczenie gryzienia istotnie wpływa na mniejszą aktywność mięśni odpowiedzialnych za żucie i artykulację, a w konsekwencji także na rozwój wad zgryzu i sprawność aparatu mowy.

Codzienne zachęcanie dziecka do aktywności takich jak dmuchanie, naśladowanie dźwięków, ćwiczenia buzi i języka, a także spożywanie warzyw wymagających gryzienia, może w naturalny sposób wspierać rozwój mowy. Niekiedy właśnie proste, codzienne czynności – w tym chrupanie marchewki – okazują się ważnym elementem profilaktyki logopedycznej.