Te słowa, którymi wyrażany był pod koniec XVIII w. duch Oświecenia, tak naprawdę mają dużo starszą historię. „Sapere aude” już mówił łaciński poeta w pierwszym wieku przed Chrystusem. Zachęcał, aby mieć odwagę bycia mądrym, zdobywania umiejętności. W oryginalnym brzmieniu autor zwracał uwagę na to, że „ma połowę pracy za sobą, kto dobrze zaczął”, a więc „odważ się być mądrym – zacznij!”.

Choć jest ładnie powiedziane, te słowa nie zawsze są potrzebne. Wielu już od lat je stosuje, w zwyczajnej szkolnej nauce. Wykorzystać własny talenty i przygotować się do życia dorosłego jest to kwestia zdrowego rozsądku, przy wsparciu rodziców i wielu ludzi, którzy się też w to angażują.

Przy okazji, kiedy one zaczęły być głoszone – w 1784 r., już od ponad dziesięciu lat działała w Polsce Komisja Edukacji Narodowej,  

W tym tygodniu obchodzimy Dzień Edukacji Narodowej, w rocznicę powstania Komisji Edukacji Narodowej, pierwszej państwowej instytucji oświatowej w Europie, będącej odpowiednikiem dzisiejszego Ministerstwa Edukacji Narodowej. Słuszne jest przypominać sobie, jak ważna jest nauka, a zatem postanowić sumiennie przykładać się do niej. Właśnie ze względu na pomyślny przebieg nauki, należy się zatrzymać i odpowiednio docenić pracę osób, które tę naukę umożliwiają. To zwykle jest są decydujące, aby zrealizować pragnienie „sapere aude”. Rzecz jasna, nauczyciele w tym zadaniu są na pierwszej linii frontu, choć rozwijając przenośnię, na drugiej linii i na tyłach są również ludzie często cicho pracujący, którzy są bardzo ważni dla sukcesu w edukacji: pracownicy administracji, różnych działów wspierających, technicznych, sprzątających itd.

14 października daje nam okazję uświadomienia sobie, ile uczniowie dostają od swoich nauczycieli. Warto pomyśleć o tym konkretnie: co, kto, od którego nauczyciela. Od wszystkich zależy, jak relacje między nauczycielami a uczniami pogłębić, czynić bardziej owocnymi, a może czasami trochę uzdrowić. Szkoda byłoby mieć przez tyle czasu wartościowego nauczyciela i mało z jego wiedzy korzystać. Współpraca w klasie i w całej szkole jest dziełem wszystkich, więc trzeba chcieć. Kiedy tak jest, zauważymy, że dostaliśmy od naszych nauczycieli dużo innych nauk oprócz tych wpisanych w programie nauczania. Do nich wszystkich kierujemy naszą wdzięczność.

Ks. Horacy